سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
399
تاريخ ايران ( فارسى )
كه گاهى غالب و گاهى مغلوب بوده در سن كهولت بشرافت از اين جهان رخت بربست . او يكى از سلاطين كافى و لايق خاندان سلوكى بشمار ميرود . سلطنت او و نيز سلطنت بطلميوس در مصر عصر طلائى يونان بوده است . در سايهء تشويق و معارفپرورى او بود كه بروسوس « 1 » تاريخ بابل را مدون نمود و آن تاريخى بوده كه به خط ميخى نوشته شده ولى افسوس كه امروز بيش از چند قطعه از آن در دست نيست و بزعم دكتر ماهافى ترجمهء اول اسفار پنجگانهء تورات هم به زبان يونانى كه تا يهوديان ساكن مصر از آن منتفع گردند در اين زمان شده است . آنتيوخوس تئوس 262 - 246 قبل از ميلاد سلطنت آنتيوخوس دوم كه اهالى مىلت او را ملقب به خدا كرده بودند تا چند سال عبارتست از يكرشته جنگهاى متوالى خونينى با مصر كه عاقبت نهتنها به صلح بلكه بمصاهرت و خويشى منتهى گرديد ، چه آنتيوخوس پادشاه سلوكى برنيس « 2 » دختر بطلميوس پادشاه مصر را از روى مواد صلح بحبالهء نكاح درآورد و زوجهء اول خود لااوديس « 3 » را با اينكه سالها زن او بود و از وى اولاد داشت طلاق گفته و از خود دور ساخت ولى لااوديس با تحريكاتى چند مجددا اسباب ازدواج خود را فراهم ساخت و در سال 264 ق . م . شوهر خود را بزهر هلاك نمود . دربارهء اين پادشاه مينويسند كه بسيار شهوتپرست و متلف بوده است و اين احتمال ميرود كه مقرون بحقيقت باشد . قيام باختر در 256 قبل از ميلاد و پارت در 250 قبل از ميلاد در دورهء اين سلطنت ، باختر با سغد و مرو متحد شده در تحت قيادت حكمران ديودوت يونانى قيام نموده و عاقبت موفق شدند باينكه سلاطين سلوكى تا مدتى آن نواحيرا به حال خود واگذاشته و ديودوت بفراغت بتحكيم مبانى دولت خود پرداخت ، پس از چند سالى كه از اين واقعه گذشت پارت نيز قيام نموده و بالاخره موفق به تحصيل استقلال گرديد . سلاطين سلوكى نميدانستند كه اين ابر كمى كه از حدود شمالى برخاسته است مقدر شده كه تمام افق مركزى آسيا را احاطه نمايد . آذربايجان
--> ( 1 ) - Brossus . ( 2 ) - Berenice . ( 3 ) - Laodice .